KHĂN RẰN NAM BỘ ĐƯỢC TẠO RA NHƯ THẾ NÀO?

0
353
quy-trinh-det-khan-ran-nam-bo

Khăn rằn Nam bộ và câu chuyện về những công đoạn sản xuất khăn rằn

KHĂN RẰN NAM BỘ VÀ QUY TRÌNH SẢN XUẤT KHĂN RẰN

Bạn thân mến!

Khăn rằn Nam bộ là loại khăn đặc trưng của người miền Nam. Những chiếc khăn rằn ấy đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ và theo đó, những người con ở làng nghề truyền thống khăn rằn cũng tích lũy được nhiều kinh nghiệm quý báu và trở thành những thợ lành nghề, có cuộc sống ấm no nhờ vào cái nghề, cái nét văn hóa truyền thống mà ông bà truyền lại.

Với sự tò mò và yêu thích những chiếc khăn rằn Nam bộ, mình đã tìm đến với một trong hai ngôi làng dệt khăn rằn truyền thống còn sót lại ở miền Tây và được chính những người thợ lành nghề giới thiệu lại về quy trình sản xuất khăn rằn mà người dân nơi đây vẫn quen gọi là “khăn chàng” vì đọc lệch từ chữ “khăn choàng”.

Công đoạn sản xuất khăn rằn nam bộ đầu tiên là bước đảo chỉ:

cong-doan-san-xuat-khan-ranSản xuất khăn rằn Nam bộ – bước Đảo chỉ

Chỉ của khăn rằn Nam bộ từ những cuộn lớn mới nhập về sẽ được đem xả ra thành những búi nhỏ trên khung cửi để dễ dàng cho việc nhuộm màu và phơi khô.

Bước tiếp theo trong công đoạn sản xuất khăn rằn miền Tây là nhuộm chỉ và phơi:

Những búi chỉ sau khi được đảo xong sẽ được lên màu bằng cách cho vào các nồi nhuộm có sẵn dung dịch thuốc nhuộm vải. Thao tác nhuộm màu cho khăn rằn này của những người thợ nhuộm nông dân cũng giống như cách mà những ngư dân miền biển nhuộm lưới.

Tuy nhiên, lưới chỉ có 4 màu cơ bản là đỏ, xanh dương, xanh lá và đen chứ không có thêm màu tím như ở khăn rằn Nam bộ. Chỉ với 5 màu cơ bản nhưng với sự sáng tạo và mong muốn được đa dạng hóa sản phẩm những người thợ nông dân đã “biến” ra được rất nhiều màu khăn khác nhau với nhiều kích cỡ và họa tiết caro lớn nhỏ khác nhau, tạo ra sự phong phú cho khách hàng thoải mái mái lựa chọn.

khan-ran-nam-bo-nhuom-chiSản xuất khăn rằn nam bộ – Nhuộm màu và phơi chỉ Khăn rằn Nam bộ

Sau khi nhuộm xong, các búi chỉ sẽ được phơi lên các giàn phơi và phơi cho thật khô. Và thường thì công đoạn này các hộ sản xuất khăn rằn Nam bộ không tự làm mà thuê một vài hộ chuyên làm nghề nhuộm cho cả làng làm rồi trả công.

Sau đó, chỉ dùng sản xuất khăn rằn Nam Bộ sẽ được lên bột hồ:

Mục đích của việc lên bột hồ này là để những sợi chỉ sẽ trở nên cứng hơn, dễ dàng cho việc dệt khăn ở công đoạn tiếp theo. Đặc biệt, loại bột hồ sử dụng cho khăn rằn Nam bộ được xay ra từ loại gạo 504 nên sẽ an toàn cho da khi tiếp xúc.

Chính việc lên hồ này sẽ làm cho chiếc khăn rằn của bạn khi mới mua về sẽ có độ cứng vừa phải nên nhìn mới và gấp nếp dễ dàng, đẹp. Sau khi sử dụng và qua vài lần giặt đầu lớp hồ trôi đi và khăn trở nên mềm hơn nhưng sẽ nhìn cũ hơn. Rồi chỉ sau khi lên hồ sẽ phải mất 3 ngày để khô.

Tiếp đến trong quá trình sản xuất khăn rằn là quấn chỉ vào thoi và đưa lên khung dệt:

khan-ran-re-dep-tp.hcmDệt khăn rằn Nam bộ tại làng nghề truyền thống

Chỉ sau khi lên hồ và phơi khô sẽ được quấn vào những con thoi và đưa lên khung dệt để dệt thành tấm khăn rằn hoàn chỉnh. Tuy đã bắt đầu dệt khăn bằng máy cách đây được gần 10 năm nhưng công đoạn này cung ốn rất nhiều thời gian và công sức của người thợ dệt. Bởi người dệt luôn phải đứng bên máy canh liên tục để điều chỉnh và thêm thắt họa tiết cho khăn.

Khâu cuối cùng trong việc sản xuất khăn rằn Nam Bộ là bước “xé khăn”:

Theo những người có kinh nghiệm tại làng nghề dệt khăn rằn cho biết mỗi ngày một khung dệt sẽ dệt ra được tối đa là khoảng chiếc khăn rằn loại 1m2x60. Còn mỗi bó chỉ ban đầu sẽ dệt được hơn 1000 khăn.

Cuối cùng những chiếc khăn sau khi dệt xong sẽ được cắt ra theo từng “sấp” và mỗi sấp gồm 10 khăn lẻ chưa được cắt rời nhau mà người trong nghề hay gọi là “xé khăn”. Với những công đoạn như vậy, bình quân mỗi đợt khăn ra lò mất 5 ngày nếu thời tiết thuận lợi.

Và đây là sản phẩm Khăn rằn Nam bộ của họ đây! Bạn thấy sao? Thật đẹp phải không nào!

khan-ran-nam-bo-di-phuot-khan-choang-coKhăn rằn Nam bộ hoàn thành

Để biết được nhiều câu chuyện thú vị hơn nữa về những chiếc khăn rằn và khám phá, trải nghiệm với khăn rằn Nam bộ bạn hãy nhanh tay liên hệ ngay với chúng tôi tại website: S-CARO nhé!

Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi và chúc bạn có một mùa hè thật sôi động, ý nghĩa cùng với chiếc khăn rằn của mình nhé!

Khăn Rằn Nam Bộ – Cùng bạn trên mọi nẻo đường

By: Nguyễn Thị Thanh Sương

LEAVE A REPLY